logo
» Tin Vĩnh Châu » Lễ Sel Đôl-Ta dân tộc Khmer Nam Bộ

Lễ Sel Đôl-Ta dân tộc Khmer Nam Bộ

Lễ Sel Đôl-Ta là một trong lễ lớn của đồng bào Khmer Nam Bộ, còn được gọi là lễ cúng ông bà, mang ý nghĩa như lễ vu lan của người Việt.

Theo phong tục dân tộc Khme hàng năm cứ vào ngày 29 tháng 8 đến ngày mùng 01 tháng 9 âm lịch, bà con lại nô nức tổ chức lễ Sêl Đôl-Ta hay gọi là lễ cúng ông bà nhằm tưởng nhớ đến công ơn và cầu phước cho linh hồn của các bậc sinh thành, những người trong thân tộc quá cố và tri ân tổ tiên đã khai phá đất đai, phù hộ cho phum, sróc được bình an, thịnh vượng. Họ quan niệm rằng ngoài cõi thực còn có cõi tâm linh, cõi vô hình và thời điểm diễn ra lễ Đôn -Ta là dịp duy nhất trong năm những người đã khuất có thể quay lại trần gian từ lời mời gọi của người thân trong gia đình. Vì vậy, tập tục “sen” (cúng), “Đôl-Ta”( là ông bà tổ tiên). Lễ Sel Đôl-Ta vẫn được duy trì và là hoạt động không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt hằng ngày của đồng bào Khmer Nam Bộ nhằm tưởng nhớ công đức tổ tiên, ông bà, cha mẹ và những người có công với đất nước…

Lễ được đồng bào Khmer tổ chức trong ba ngày chính:
Ngày thứ nhất: cũng như tết Nguyên Đán của dân tộc Kinh, trước tết điều quan trọng đó là phải dọn dẹp nhà cửa để chuẩn bị chào đón tổ tiên, vào những ngày này tùy gia đình có thể gói bánh tét( hay có gia đình gói trước vài ngày), và họ hay đem quà, bánh đi biếu người thân mà lớn tuổi, Đến chiều, mọi người ăn mặc tươm tất, tiếp tục dọn mâm cơm mới cúng ông bà, rồi mời linh hồn ông bà cùng đến chùa nghe sư sãi tụng kinh cầu siêu và thuyết pháp cho đến tối. Ngoài ra, các vị achar lấy những nắm cơm vắt đựng trên mâm cúng tam bảo, mời sư sãi tụng kinh cầu siêu cho linh hồn những người quá cố, rồi đem ra ngoài để chung quanh chính điện cúng cho những vong hồn cô đơn, không có con cháu.

Ngày thứ hai ( ngày cúng chính) : Các gia đình ( Cúng trong gia đình) chuẩn bị mâm cơm cúng đến tổ tiên đã khuất, khi họ cúng xong, họ thường chuẩn bị 1 phần cơm nhỏ gói với lá chuối để trước nhà với ý nghĩa là cúng đến những linh hồn không có người thân, khi cúng xong cùng bà con dòng họ dung cơm chung, đây là cũng là dịp sum họp mặt lại của con cháu đi làm xa.

le del dolta dan toc khmer 2
Ngoài ra một số người họ mang cơm đến chùa ( Cúng tập thể) sau khi được các vị sư tụng kinh cầu siêu cho tất cả các linh hồn ông bà của tất cả mọi nhà trong phum, sróc, bà con Phật tử trong phum sróc cùng ăn, trao đổi kinh nghiệm trong công việc đồng áng và vui chơi tại chùa. Buổi chiều, rước linh hồn ông bà về nhà, làm mâm cơm mới cúng ông bà và mời ông bà ở lại chứng kiến cuộc sống sung túc của con cháu. Đến chiều tối họ mang theo các bánh đến chùa và nghe các vị sư tụng kinh và thuyết pháp, khi sư tụng kinh xong ,họ mang bánh rãi xung quanh chùa để cúng cho những linh hồn lang thang không có người thân cúng.

 

Ngày thứ ba (Tiễn tổ tiên): Mỗi nhà chuẩn bị mâm cơm (họ có thể mời sư sãi đến nhà để cúng tùy theo từng nhà tụng kinh cầu siêu đói với linh hồ quá cố),họ chuẩn bị chiếc thuyền bằng bẹ chuối, có gắn thêm cờ phướn, 02 hình nộm (tương trưng cho tổ tiên) và các thức cúng mọi thứ một ít, có cả các gói gạo, muối, quần áo, tiền, vàng mã… rồi người nhà thắp nhang, đèn mang thuyền thả dưới dòng sông, kênh rạch gần nhà để đưa ông bà và những người thân quá cố về lại thế giới bên kia.

 

Lễ Sel Đôl-ta là lễ truyền thống có từ lâu đời của đồng bào khmer Nam Bộ được bà con Khmer duy trì và phát triển, là truyền thống tốt đẹp thể hiện rõ nét uống nước nhớ nguồn, sự biết ơn đến ông bà tổ tiên đã khuất. Hiện nay lễ được đồng bào Khmer tổ chức đơn giản lại để phù hợp với điều kiện kinh tế và xã hội hiện nay

Bình luận